In januari 2026 publiceerde OpenAI een opmerkelijk rapport waaruit blijkt dat meer dan 40 miljoen mensen wereldwijd elke dag ChatGPT gebruiken om advies te vragen over gezondheid en medische informatie. Dit is een enorme schaalvergroting van het gebruik van generatieve AI in een sector die traditioneel door artsen en zorgsystemen wordt gedomineerd — en het roept belangrijke vragen op over hoe we AI inzetten in ons leven en onze gezondheid.
In dit artikel duiken we in wat die cijfers precies betekenen, waarom zo veel mensen AI zoeken voor medische vragen, wat de risico’s en voordelen zijn — en wat dit voor de Nederlandse context kan betekenen.
De feiten: hoe gebruiken mensen ChatGPT voor gezondheid?
Volgens het OpenAI-rapport sturen gebruikers wereldwijd dagelijks miljoenen berichten naar ChatGPT met vragen over gezondheid en medische onderwerpen. Meer dan 5% van alle ChatGPT-conversaties gaat over gezondheidsgerelateerde onderwerpen — van symptomen tot behandelingsmogelijkheden.
Wat vragen mensen?
De meest voorkomende redenen waarom mensen ChatGPT voor gezondheid gebruiken zijn:
Controleren of verkennen van symptomen – dit is het meest genoemde gebruik, door meer dan de helft van de ondervraagden.
Begrijpen van medische termen of instructies, zoals labresultaten of doktersbriefjes.
Meer leren over behandelingsopties en het vergelijken van mogelijkheden voordat men een afspraak maakt met een arts.
In de Verenigde Staten wordt bovendien gerapporteerd dat ongeveer 70% van deze gesprekken buiten normale kliniektijden plaatsvindt, wat aangeeft dat mensen AI gebruiken wanneer artsen niet beschikbaar zijn — s ’avonds, ’s weekends of tijdens feestdagen.
Waarom vertrouwen mensen AI met gezondheidsvragen?
Het antwoord lijkt tweeledig: toegankelijkheid en snelheid.
Geen wachttijd
In veel landen — inclusief Nederland — kunnen wachttijden voor huisartsafspraken lang zijn. Zelfs in relatief goed georganiseerde zorgstelsels voelen mensen de druk om eerst zelf informatie te verzamelen voordat ze een arts zien. ChatGPT biedt direct antwoord, 24/7.
Begrijpelijke taal
Veel medische informatie staat in jargon of complexe taal. AI kan dit vaak in gewone mensentaal uitleggen, waardoor het voor veel mensen makkelijker te begrijpen is wat hun klachten zouden kunnen betekenen.
Dit effect wordt versterkt omdat gebruikers de AI kunnen vragen om uitleg op hun eigen niveau, bijvoorbeeld: “Wat betekent dit bloedonderzoek?” of “Is dit symptoom ernstig?” zonder dat ze medische kennis hoeven te hebben.
Een trend die ook Nederland raakt
Hoewel de cijfers grotendeels uit een internationaal rapport komen, zijn er duidelijke aanwijzingen dat deze trend relevant is voor Nederland:
AI wordt vaker gebruikt in de zorgsector
Een vergelijkbare trend werd eerder al beschreven in onderzoeken van Nederlandse zorgadviseurs, zoals Wolters Kluwer, waaruit bleek dat meer dan twee op de vijf Amerikaanse zorgmedewerkers ten minste één keer per week generatieve AI gebruiken —artsen, verpleegkundigen en apothekers inbegrepen.
Dat betekent dat niet alleen patiënten, maar mogelijk ook zorgprofessionals in Nederland AI inzetten als een hulpmiddel bij het verwerken van enorme hoeveelheden informatie, het interpreteren van gegevens of het voorbereiden van communicatie met collega’s of patiënten.
Druk op de reguliere zorg
Ook in Nederland ervaren huisartsen en zorginstellingen vaak grote druk — met name in drukke seizoenen zoals griep- en COVID-golven. AI-chatbots kunnen daarom een eerste stap zijn voor mensen om symptomen te verkennen, wat op korte termijn ontlasting kan geven voor de zorgpraktijk.
De risico’s: waarom vertrouwen niet vanzelfsprekend is
Het is belangrijk om een realistisch beeld te hebben. Gebruik van AI voor gezondheidsadvies biedt voordelen, maar brengt ook risico’s met zich mee.
Mogelijkheid van onnauwkeurige of gevaarlijke antwoorden
Hoewel ChatGPT veel informatie kan geven, is het geen vervanging voor een arts. Het systeem kan onjuiste, verouderde of onvolledige adviezen geven, vooral bij complexe medische gevallen of geestelijke gezondheidsproblemen.
In extreme gevallen — en dat is al in andere studies aangetoond — kunnen AI-modellen onnauwkeurige medische informatie produceren die nadelig kan zijn voor de gebruiker, vooral wanneer mensen deze informatie zonder verificatie als medisch advies interpreteren.
Geen vervanging voor professionele zorg
AI kan helpen met uitleg en algemene informatie, maar kan geen diagnose stellen, geen medische behandeling voorschrijven en geen persoonlijke medische evaluatie uitvoeren. Daarom is het cruciaal dat gebruikers artsen blijven raadplegen voor echte medische beslissingen.
Hoe kunnen Nederlandse gebruikers AI veilig inzetten?
Voor mensen in Nederland die AI gebruiken voor gezondheidsvragen zijn er enkele richtlijnen om het risico te verkleinen:
Gebruik AI voor informatie, niet voor diagnose
Beschouw AI-antwoorden als informatieve ondersteuning om je gesprek met een arts beter voor te bereiden.
Verifieer informatie bij professionals
Bij twijfel of bij ernstige symptomen is het essentieel om fysieke medische hulp in te schakelen — een huisarts, specialist of medisch adviseur.
Let op context
Zorgzame interacties, uitleg van medische terminologie of informatie over behandelingen kunnen nuttig zijn, maar medische beslissingen moeten altijd door professionals worden genomen.
De toekomst van AI in de gezondheidszorg
De snelle toename van AI-gebruik in gezondheidstoepassingen toont aan dat mensen bereid zijn technologie in te zetten om grip te krijgen op hun eigen situatie. Deze trend kan doorgroeien, zeker als AI-modellen steeds beter worden in het leveren van relevante en contextuele informatie.
Tegelijk werken ontwikkelaars — waaronder OpenAI — aan verbeteringen op het gebied van veiligheid en nauwkeurigheid van medische conversaties, om ongewenste resultaten te verminderen. Ook beleidsmakers en zorginstellingen onderzoeken hoe AI verantwoord kan worden geïntegreerd in het zorgsysteem zonder de risico’s uit het oog te verliezen.
Conclusie: ChatGPT als gezondheidsbron — een hulpmiddel, geen dokter
Het feit dat meer dan 40 miljoen mensen dagelijks ChatGPT raadplegen voor health-gerelateerde vragen toont aan hoe AI een rol speelt in onze moderne informatiebehoefte en zorgnavigatie.
Voor veel mensen kan AI waardevolle informatie en context geven — vooral buiten reguliere openingstijden en in gevallen waarin toegang tot zorg moeilijk is. Maar het blijft een hulpmiddel, geen vervanging voor professionele medische zorg.
Daarom is het verstandig om AI te gebruiken als eerste oriëntatie, gevolgd door een gesprek met een arts of zorgprofessional wanneer dat nodig is — zo combineer je technologische ondersteuning met betrouwbare medische expertise.